Nadere duiding maatregelen gespecialiseerd onderwijs in kader lockdown

16-12-2020

Veel besturen en schooldirecteuren zijn de laatste drie dagen in een roller-coaster beland. Dat roller-coaster gevoel had vooral te maken met de factoren tijdsdruk én gefragmenteerde informatie. Nu wellicht het stof enigszins is neergedaald geven we als LECSO/SBOwerkverband graag een nadere duiding op de maatregelen en vooral op de uitzonderingen op die maatregelen, zoals die de afgelopen dagen door OCW en VWS gegeven zijn.

Goed is om daarin te benadrukken dat het hierbij om verplichtingen gaat en dus niet over vrij te interpreteren adviezen! Met name voor het vso en s(b)o is het noodzakelijk goed kennis te nemen van de uitzonderingen, die we hieronder nog eens weergeven en die voortkomen uit de ministeriële regelingen:

Regeling van ministerie VWS dd. 14 dec. 2020

Artikel 6.10 Verrichting onderwijsactiviteiten van 16 december 2020 tot en met 17 januari 2021  

  1. Het is verboden met ingang van 16 december 2020 tot en met 17 januari
    2021 onderwijsactiviteiten te verrichten in onderwijsinstellingen.

Het eerste lid geldt niet voor:

  1. afstandsonderwijs;
  2. praktijkgerichte onderwijsactiviteiten;
  3. onderwijsactiviteiten voor leerlingen in een examenjaar en het houden
    van schoolexamens in het voorexamenjaar;
  4. het houden van examens, tentamens en toetsen in instellingen voor
    beroepsonderwijs en instellingen voor hoger onderwijs;
  5. het begeleiden van leerlingen en studenten in een kwetsbare positie;
  6. het begeleiden van leerlingen van instellingen voor primair onderwijs
    met een ouder of voogd die werkt in een cruciaal beroep als bedoeld in bijlage 1.

Duiding:

Onder 1. staat dus eigenlijk dat het onderwijs van 16 december t/m 17 januari verboden wordt: m.a.w. de scholen gaan dicht. Vervolgens wordt er een aantal zaken genoemd, die hiervan zijn uitgezonderd. Anders gezegd: deze activiteiten moeten de scholen blijven aanbieden. Dus niet op basis van vrijwilligheid, maar omdat het verplicht is.

Hetgeen onder a t/m c genoemd wordt lijkt ons duidelijk. Onder d. wordt het vso niet genoemd, maar ook daar wordt door een aantal scholen examens, tentamens en toetsen gehouden. Voor die scholen geldt dus ook deze regel.

M.b.t. punt e. is de meeste discussie geweest. Dat zit hem in de term ‘kwetsbare positie’. Wij hebben sterk het idee dat bij het formuleren van deze term vooral naar het reguliere onderwijs gekeken is: leerlingen die daar vanwege thuisproblematiek, leerachterstanden, moeilijk gedrag, etc. gekwalificeerd worden als kwetsbaar. In nadere uitwerkingen wordt m.b.t. deze groep ook steeds het overleg met de gemeente genoemd. 

Voor het gespecialiseerd onderwijs ligt dat anders: in feite zijn al onze leerlingen kwetsbaar. Omdat ze ernstig beperkt zijn, omdat ze forse gedragsproblemen hebben, omdat ze veel structuur nodig hebben, etc., etc., daar hoeven wij het overleg met de gemeente niet over te voeren. Neem daarnaast ook nog eens dat we veel praktijkgericht onderwijs bieden (punt b), en ook examenleerlingen opleiden, dan betekent dit in feite dat de scholen voor gespecialiseerd onderwijs eigenlijk onverkort open zouden moeten blijven.

LECSO/SBOwerkverband

Als LECSO/SBOwerkverband waren wij in onze gesprekken met OCW tevreden over het gedeelde standpunt dat er vanuit OCW géén verplichting voor het vso, pro en het praktijkgericht vmbo opgelegd zou worden om als enige onderwijsvorm open te blijven: wij zouden dat vanuit het perspectief van leerlingen zeker hebben kunnen begrijpen, maar het zou o.i. gelijktijdig een ontkenning zijn van de ongerustheid die er ook onder veel schoolmedewerkers is over hun eigen gezondheid en veiligheid.

Dit uitgangspunt betekende dat de verantwoordelijkheid voor het al dan niet fysiek onderwijs bieden aan kwetsbare leerlingen bij de schoolbesturen gelegd is: zij maken de afweging hoe te handelen. We zijn ervan overtuigd dat iedere bestuurder in het gespecialiseerd onderwijs die verantwoordelijkheid kan nemen en de argumenten om anders te beslissen dan open te blijven, zeer zwaarwegend zullen zijn. Veel besmettingen onder leerlingen, veel leerkrachten thuis in quarantaine, kortom de organisatie van het onderwijs niet meer op een verantwoorde wijze kunnen uitvoeren, zijn zulke redenen, maar die gelden nu ook al.

Tot slot puntje f. Dit gaat over de ouders van leerlingen met een cruciaal beroep. De bijlage waarnaar verwezen wordt is te vinden op de Site rijksoverheid cruciale beroepen. De duiding die m.b.t. punt f. te geven is betreft dat ook het so en sbo fysiek onderwijs dienen te bieden aan de kinderen van deze ouders. Neem daarin mee dat in de nadere regelingen van OCW aangegeven wordt dat van het s(b)o uitsluitend afstandsonderwijs verwacht wordt, maar (daar zijn ze weer) kwetsbare leerlingen wel opgevangen dienen te worden, dan kun je daaruit niet anders concluderen dat ook het s(b)o eigenlijk open zou moeten zijn. Ook hier zullen de besturen niet aan het onmogelijke gehouden worden, maar ons al eerdergenoemde appèl op de besturen om zeer zorgvuldig hun afwegingen te maken, geldt uiteraard ook voor het s(b)o.

Samenvattend: 

Uit bovenstaande kan worden afgeleid dat we als vso, so en sbo eigenlijk open zouden moeten zijn voor onze leerlingen. LECSO/SBOwerkverband onderschrijft dit standpunt en beveelt dan ook nadrukkelijk aan om deze lijn te volgen, de uitzonderingen zoals ook in dit bericht genoemd, daargelaten.

OCW komt vanavond voor 22.00 met een uitgebreide Q&A over de maatregelen; daarnaast zal de PO-Raad de protocollen morgen weer aanpassen. Houdt onze berichtgeving daarover op onze site in de gaten!