Goed onderwijsteam als basis voor goed onderwijs

24-04-2025

Schoolbezoek aan Stichting PC VSO Kampen

Alain van de Haar gaat regelmatig op bezoek bij een van onze leden. Onlangs was hij in Kampen bij de Stichting PC VSO Kampen. Lees hieronder zijn verslag.

In gesprek met bestuur, directie, docenten en lerarenondersteuners viel direct op dat de gelijkheid in taal groot is. Een school waar de bestuurder in contact is met de onderwijsassistent en gericht vragen stelt over waarom iemand iets doet. Niet om te controleren, maar om daar zelf van te leren. Discussies over beloning worden hier openlijk gevoerd. En er wordt uitgelegd hoe het onderwijsbudget in elkaar steekt, zodat iedereen het begrijpt. Het is duidelijk dat in dit relatief kleine bestuur de omvang maximaal wordt benut om een gevoel van gezamenlijke verantwoordelijkheid te creëren.

Dag van het onderwijs

Deze school werkt bewust al langer met de Dag van het Onderwijs en niet van bijvoorbeeld alleen Secretaressedag of de Dag van de Leraar, want alle medewerkers binnen het onderwijs zijn belangrijk. Goed onderwijs en ondersteuning kan alleen maar worden verzorgd met het team rondom de docent en dan hebben we het zeker niet alleen over de extra hoofden in de klas. Het zou goed zijn om dit jaarlijks te vieren door alle mensen in het onderwijs elk jaar in het zonnetje te zetten.

Zoals aangegeven heeft stichting PC (V)SO Kampen een kleiner bestuur. Het lukt hun elke keer nog, in deze uitdagende arbeidsmarkt, om hun vacatures in te vullen. Zelf denken ze dat dit komt, doordat ze consequent aandacht hebben voor de sfeer op de school, open staan voor vragen en iedereen laten meedenken. Dit zijn zomaar wat thema’s die een mooie invulling geven van strategisch HR beleid waar veel over wordt gesproken, maar hier ook daadwerkelijk in praktische vorm invulling aan wordt gegeven.

Onderinstroom

Net zoals bij veel van de so- en sbo-scholen, hebben ze te maken met een groei van de onderinstroom en ook van tusseninstroom. Dit gebeurt toch, ondanks alle inzet om de groei van het gespecialiseerde onderwijs te beperken door de samenwerking te zoeken met regulier. Waarbij ook hier de bekostigingsstructuur die we in Nederland hebben gekozen voor het funderend onderwijs als belemmering wordt gezien.

Specifiek komt in dit gesprek de problematiek van de t-1 bekostiging aan de orde. Deze belemmert de mogelijkheden om toekomstgericht te experimenteren. Experimenten die nodig zijn om in de toekomst beter (en wellicht met minder middelen) onderwijs inclusiever te kunnen organiseren. Het is toch vaak echt zo dat kosten voor de baat uitgaan. Iets wat het huidige systeem belemmert en daarmee innovatie in de weg staat.

Ondersteuningsvraag

Met daarbij een groeiend probleem: voor onze leerlingen met de grootste ondersteuningsvraag zijn zorgpartijen en zorgboerderijen van groot belang. Maar voor de extra ondersteuning zijn bij deze partijen inmiddels te vaak te weinig middelen. Met daarbij in toenemende mate vraag om deze ondersteuning vanuit onderwijsmiddelen te financieren. Middelen die daarvoor in de kern niet zijn bedoeld.

Op de VSO-locatie vervolgens in gesprek gegaan met een jonge en ambitieuze directeur die allerlei ideeën in de praktijk brengt voor het beter aansluiten op de arbeidsmarkt. Hij zoekt daarbij nadrukkelijk de samenwerking met het Praktijkonderwijs in de buurt. De school positioneert zich duidelijk stevig in een breder netwerk om daarmee de kansen voor de leerlingen op een succesvolle vervolgstap te vergroten. Verder is hij heel druk met de nieuwbouw van de school, waarbij het ook de ambitie is om een gezamenlijk inclusief onderwijsgebouw te realiseren, De realiteit is dat hij helaas ook aanloopt tegen de kaders die onvoldoende aansluiten om dit eenvoudig te realiseren.

Lerarenondersteuners

En dan nog even terugkomend op de Dag van het Onderwijs. Er is een mooi gesprek gevoerd met een docent en twee lerarenondersteuners (zelf zoeken ze nog of ze zichzelf onderwijsassistent of lerarenondersteuner willen noemen). Een gesprek over werken in een team, waarbij naar de leerlingen toe geen onderscheid wordt gemaakt en alle medewerkers gelijkwaardig zijn. Het besef is groot dat in een klas met minimaal vijf leerniveaus en volop diversiteit in de ondersteuningsbehoeften, echt twee mensen ingezet moeten worden.

Waarbij dan toch wel het gevoel blijft, dat de betaling van de ondersteuners achterblijft bij het belang van deze functionarissen. En er ook grote onderlinge verschillen zijn die niet altijd te verklaren zijn. Ook is besproken dat er in de Hogescholen te weinig aandacht wordt besteed aan de specifieke situatie in het gespecialiseerd onderwijs.

De Dag van het Onderwijs is wat hen betreft dan ook echt alleen maar een begin. Landelijk zullen er duidelijker afspraken gemaakt moeten worden over passend opleiden van deze groep medewerkers in het gespecialiseerd onderwijs en dat daarbij een passende en logische beloning snel moet volgen. Zelf zijn ze al bezig om via de vakbonden dit aan te kaarten. Met een belofte van onze zijde om ook vanuit onze positie hieraan aandacht te besteden sluiten we dit mooie en geslaagde schoolbezoek af.

Mede namens Stephanie Kastelein, dank aan Frans, Yvonne, Loreen, Margriet, Henk en Ina.

Alain van de Haar