De impact van langdurige armoede: inzichten en oplossingen
Onderwerp: Onderwijs en zorg
Wat is de impact van langdurige armoede? En hoe verbeter je de ondersteuning aan mensen die lange tijd in armoede verkeren? Dat onderzochten Nijmeegse en Wageningse onderzoekers, samen met hun praktijk- en kennispartners. Zelfregie, emoties, ervaringskennis en maatwerk zijn steekwoorden in dit verhaal.
Armoede is meer dan geldgebrek
‘Bij armoede gaat het niet alleen om geldgebrek. Mensen hebben het diepgewortelde gevoel dat ze “er niet toe doen” en dat ze in een uitzichtloze situatie zitten,’ zegt Miranda de Haas, ervaringsdeskundige op een beleidsafdeling van de gemeente Meppel. Ze ziet dat mensen in (langdurige) armoede voortdurend bezig zijn met overleven. ‘Hierdoor komen ze niet toe aan het erkennen en ontwikkelen van hun eigen kwaliteiten en krachten. Zeker niet als zij al vanaf hun jeugd in armoede leven. Ze staan langs de zijlijn van de maatschappij. Vaak hebben ze een groot wantrouwen tegenover de buitenwereld en “het systeem”. En dikwijls krijgen ze niet de hulp die ze nodig hebben.’
Effect op geestelijke en lichamelijke gezondheid
De Haas baseert zich niet alleen op eigen observaties; ook onderzoek bevestigt het beeld. In de eerste fase van het project ‘Minder stress en armoede, meer ervaren gezondheid en participatie’ analyseerden de onderzoekers data en literatuur over armoede en sociale uitsluiting. ‘Hieruit blijkt dat mensen in armoede vaker aan de kant staan: ze zijn minder vaak vrijwilliger of lid van een vereniging, hebben minder sociale contacten, voelen zich eenzamer, ervaren minder zelfvertrouwen’, somt Renée de Vet (wetenschappelijk onderzoeker bij het Radboudumc) op.